Patrick van der Eem

Friday, April 4th, 2008

Dagvaardingen van Bram Moszkowicz in zaak moeder Holloway

Ik schreef hem een paar dagen geleden of hij nog nieuws had voor mijn blog, zodat ik mijn duizenden lezers dagelijks goed kan informeren. Ik hoorde niets terug, maar begrijp nu dat Meester Bram druk moet zijn geweest met de dagvaardingen. Het proces dat Beth voor de burgerlijke rechter wil gaan aanspannen gaat nu dus echt beginnen.

Zelf heb ik de dagvaarding nog niet in de bus ontvangen, maar ik zie hem met enthousiasme tegemoet. Natuurlijk sta ik meteen klaar om Beth te helpen. Haar is zoveel leed aangedaan.

Het is nog steeds niet duidelijk wat er strafrechtelijk met Joran gaat gebeuren. Maar dit proces om shockschade te eisen, zal al voor veel genoegdoening kunnen zorgen. In Nederland zijn de bedragen veel kleiner dan in de VS. Daar werd uiteindelijk in de zaak van O.J. Simpson zo’n $ 8,5 miljoen toegekend. Hier zijn dat soort bedragen niet gebruikelijk. Het zou echt al heel veel zijn als een Nederlandse rechter € 100.000 zou toewijzen als Beth wint. Misschien dat in deze zaak voor het eerst sprake zal zijn van een groter bedrag. Het leven van de ouders van Natalee is jaren ontwricht.

In het Nederlandse recht ligt het allemaal niet zo simpel met shockschade, maar dat is vooral als het gaat om om slachtoffers van een ongeluk. Zo erkende onze hoogste rechter in 2002 voor het eerst het recht op immateriële schadevergoeding wegens shockschade met een toewijzing van € 13.000 smartengeld aan een moeder die psychisch letsel opliep nadat zij van dichtbij haar doodgereden dochtertje zag op de plaats van het ongeval

In de zaak van Joran gaat het natuurlijk om iets anders. Toch geeft dit wel aan hoe laag de schadevergoedingen altijd uitvallen. In ons recht wordt eigenlijk alleen de materiële schade vergoed, zoals kosten van levensonderhoud als een broodwinner komt te overlijden. De dood van een kind, hoe hard dat ook klinkt, is weinig waard in het Nederlandse recht. Meestal gaat het dan niet meer dan om begrafeniskosten plus nog wat extra. Het geeft wel een beetje een richting aan. De wetgever vreesde commercialisering van verdriet, onsmakelijke rechtspraktijken en een claimcultuur. Dus als de Nederlandse overheid shockschade maar mondjesmaat accepteert, heeft dat ook effect in dit soort gevallen.

De advocaten van Beth zullen het wel over de lijn van de zogenaamde onrechtmatige daad gaan spelen. Dat is een artikel uit ons burgerlijk wetboek. Het is positief voor Beth dat bij zo’n proces de gedagvaarde getuigen onder ede van alles gevraagd kan worden en dat zij geen zwijgrecht hebben, zoals bij een strafproces. Joran heeft veelvuldig van dat zwijgrecht gebruik gemaakt en hield in vele verhoren zijn kaken stijf op elkaar. Dat gaat nu niet meer. Ook zijn ouders zullen onder ede worden gehoord. Dat kan grote gevolgen hebben. Stel bijvoorbeeld eens, dat zij veel meer weten van de zaak of dat Joran door zijn vader is geholpen. Als zijn vader dan zou liegen tijdens dit proces en dat in een eventuele strafzaak later uitkomt (zelfs als hij daar wel de waarheid spreekt), dan heeft hij meineed gepleegd. Op meineed staat een gevangenisstraf van zes jaar en/of een boete van € 18.500. Dat geldt dan ook voor alle andere familieleden die meineed zouden plegen, inclusief Joran natuurlijk.

Het is wel moeilijk om een onrechtmatige daad te bewijzen voor de rechter. Daar komt heel veel bij kijken. Zo moet de daad kunnen worden toegerekend aan Joran of zijn familieleden. Dan moet worden bewezen dat de daad te wijten is aan de schuld of aan een oorzaak die ontstond door het handelen of nalaten van Joran en/of zijn ouders. Het was bijvoorbeeld wel heel erg dom van Joran om bij Pauw & Witteman te zeggen dat hij mij maar wat op de mouw probeerde te spelden. Zoiets doe je natuurlijk niet als het verdriet van ouders in het spel is.

De broers Kalpoe zijn ook gedagvaard. Hoewel in mijn gesprekken met Joran steeds is gebleken dat zij niets met de verdwijning van Natalee te maken lijken te hebben, wil de advocaat van Beth natuurlijk weten waarom zij Joran toentertijd van een vals alibi hebben voorzien.

Joran heeft zich onder behandeling gesteld van een psychiatrische instelling. Daar krijgt hij therapie voor mensen die zijn vastgelopen in het gewone leven en kampen met gedrags- en psychiatrische problemen. Volgens sommige mensen zou hij dat wellicht hebben gedaan om dit proces te ontlopen. Zolang Joran wordt behandeld, zou zijn advocaat kunnen zeggen dat hij niet tot antwoorden in staat is. Ondertussen kan natuurlijk wel de zaak vast beginnen met het verhoren van de andere getuigen. Normaal duurt dit soort rechtzaken al gauw langer dan een jaar.

Ik zal U hier goed op de hoogte houden over deze zaak. Zelf kom ik geheel en al vrijwillig naar dit proces toe om als getuige te worden gehoord.