Patrick van der Eem

Thursday, April 3rd, 2008

Het slachtoffer Lucia de B.

Ik werd vanmorgen heel blij toen ik las dat Lucia de B. is vrijgelaten na 2300 dagen cel. Officieel is het nog niet 100% zeker of zij ook vrij blijft. De hoogste rechter moet nog besluiten of de zaak wordt heropent, maar veel wijst in die richting. De minister van justitie besloot daarom om haar straf drie maanden te onderbreken.

Lucia werd veroordeeld voor zeven moorden en drie pogingen tot moord in een kinderziekenhuis en kreeg levenslang. Wat mij trof, was dat zij werd zwartgemaakt omdat ze als 17-jarig meisje als prostituee werkte. Net zoals ik een nieuwe kans greep in mijn leven, deed zij dat ook. Ze ging de verpleging in. Daar stond zij altijd voor iedereen klaar, deed de rotste klusjes en werkte heel hard. Een ‘normaal’ mens krijgt dan juist complimentjes, maar ben je hoertje geweest, dan moet er toch wel iets mis met je zijn.

Na de aangifte van de verdachte dood van een baby, kwam er een heel circus van fabeltjes op gang. U kunt daarover lezen op de website van www.luciadeb.nl/fabeltjes.html

Vorig jaar onderzocht een commissie van drie wijze heren alles (een professor strafrecht, een hoge politiebaas en een superhoge justitieman). Toen bleek opeens dat van alles en nog wat veel minder verdacht was.

Veel belangrijker dan fabeltjes is natuurlijk wetenschappelijk onderzoek. Want er was geen direct bewijs en er waren geen getuigen. Lucia zelf ontkende altijd dat zij schuldig was. Maar ja, zelfs haar eigen advocaat geloofde de deskundige die toen stelde dat de baby was vergiftigd. Dan moet het toch wel waar zijn? Wat veel mensen niet weten is dat bij dit soort belangrijke strafzaken (wow levenslang achter de tralies!) de deskundigen het regelmatig niet met elkaar eens zijn.

Zo gebeurde het ook bij Lucia. Een laboratorium in Straatsburg, stuurde een rapport naar het Nederlands Forensisch Instituut dat de baby niet vergiftigd was. Pas twee jaar later stuurde het NFI dat rapport door naar de rechter. De drie wijze heren zeggen dat er geen aanwijzingen zijn dat dit expres gebeurde. Wel grote pech voor Lucia dat dit goeie rapport voor haar pas een paar dagen na haar veroordeling arriveerde. Zaak gesloten, jammer dan! Het is al vervelend genoeg als je schuldig in de gevangenis zit, zoals ik ooit. Maar kunt u zich voorstellen hoe Lucia elke avond in die cel naar bed ging? Ze had vast nachtmerries over een postbode die op een monsterlijk traag schildpad lijkt.

U zegt misschien, nou ja, de ene zegt van wel, de andere niet. Waarom zouden ze het in Straatsburg beter weten? Laat ik die twijfel wegnemen. Nadat een filosoof (die gaan over de zin van het leven) zich het lot van Lucia aantrok en in feite zorgde dat die drie wijze mannen de zaak gingen onderzoeken, is ook een Canadese toxicoloog (die hebben doorgeleerd over vergif) geraadpleegd. En wat schreef deze wetenschapper?

“Dit als bewijs van vergiftiging interpreteren (bij vergissing of opzettelijk) is onjuist en, in alle eerlijkheid, vrij schokkend. Het idee dat een beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg gevangen wordt gezet vanwege zo’n onjuiste interpretatie zou volstrekt onacceptabel zijn.”

De drie wijze mannen kwamen tot de conclusie, dat als dit tijdens de strafzaak bekend was geweest, in elk geval vrijspraak zou zijn gevolgd voor de moord op de baby.

En die andere zes moorden en drie pogingen dan? Je wordt toch niet zomaar veroordeeld als de grootste seriemoordenaar uit de Nederlandse geschiedenis? Maar het zit zo. Na het overlijden van die baby werd Lucia te snel als verdachte en als enige verdachte gezien.

Lucia werkte veel met ernstig zieke en terminale patiënten. De dood komt dan helaas vaak langs. Haar werden ook negen andere onverklaarbare gevallen in de schoenen geschoven. Want Lucia moest wel fout zijn als je naar haar verleden keek. Maar het enige echte bewijs voor al die andere ‘moorden’ waren berekeningen van statistici (die hebben doorgeleerd om waarheid uit cijferreeksen te halen). De drie wijze heren stelden echter vast, dat alleen de onverklaarbare sterfgevallen waar Lucia bij betrokken was, zijn onderzocht en niet de verdachte sterfgevallen waar zij niets mee te maken had. Het onderzoek was te beperkt geweest, want uitsluitend gericht op de periode waarin Lucia op die desbetreffende afdeling werkte. Simpel uitgelegd: als er bijvoorbeeld negen onverklaarbare sterfgevallen zijn in de tijd dat zij daar werkte, maar ook negen overklaarbare sterfgevallen in de tijd dat ze daar niet werkte, zegt dat natuurlijk niks over Lucia. Het is mij een raadsel hoe geleerde statistici dit over het hoofd kunnen zien.

Uiteindelijk pleitten de drie wijze mannen ervoor om op het hoogste niveau (de Hoge Raad) de zaak opnieuw te bekijken. Om te bepalen of dat nodig is, heeft de advocaat-generaal die deze hoge rechters adviseert, weer onderzoek (dus eigenlijk het vierde) laten doen naar de veronderstelde moord op de baby. Uit dat onderzoek blijkt nu weer dat zij waarschijnlijk een natuurlijke dood is gestorven.

Ik heb in deze blog twee keer geschreven over rechten voor slachtoffers van misdaden. In de zaak van Lucia wijst alles erop dat zij het slachtoffer is. 2300 dagen onschuldig in de cel. Het zal je maar gebeuren. Terwijl ze zo haar best deed om een zinvol nieuw leven op te bouwen. Lucia is nu 46 en haar leven is voor altijd verwoest. Zelfs als de Hoge Raad de zaak heropent en haar vrijpleit, leeft ze in de schaduw. Ik hoop voor Lucia dat ze haar voor elke dag cel minstens 200 euro geven, zodat ze nog een beetje plezier in het leven kan hebben.