Patrick van der Eem

Wednesday, March 26th, 2008

SLACHTOFFERS & KADER ABDOLAH

Als ex-crimineel mag ik tenminste zeggen dat ik een soort ervaringsdeskundige ben in de rechten van slachtoffers van misdaad. Slachtoffers – zoals Natalee en de familie Holloway – zijn in het strafrecht nagenoeg rechteloos. Onder de intellectuelen, die het grootste deel van het nieuwsaanbod in ons land verzorgen, worden slachtoffers meestal doodgezwegen. Soms lijkt het haast, of zij er zèlf schuldig aan zijn dat zij zich toevallig op het pad van hun moordenaar, verkrachter of berover bevonden. En voor advocaten zijn slachtoffers natuurlijk een prachtige schietschijf om te proberen de walgelijke daden van hun klant van een beetje menselijkheid te voorzien. Dat is een vast deel van hun broodwinning: slachtoffers zwart maken! Ook de dader blinkt er in uit. Kijk maar hoe snel na de verdwijning van Natalee, rechterszoon Joran zèlf op de proppen kwam met de aantijging dat Natalee zich als een geil meisje gedroeg. Trots schrijft hij in zijn eigen boek hoe hij bij de eerste ontmoeting met de ouders op Aruba – terwijl Natalee net koud in het water lag – meteen even vader Holloway apart nam om uit te leggen dat zijn dochter er wel pap van lustte. Alsof het een misdaad is dat een meisje dat net met haar examen klaar is, eens flink de bloemetjes buiten zet.

Nadat Joran aan mij bekende hoe hij haar in zee dumpte, stond de pers bol van verhalen van intellectuelen en advocaten, die kwamen uitleggen hoe erg het wel niet is wat Joran overkwam. Want het enige ‘slachtoffer’ dat wel altijd veel steun krijgt in hun omgedraaide wereld, is de dader. Illustratief voor dit alles was de column van de schrijver Kader Abdolah in de Volkskrant over de ‘Peter R. de Vries-show’. Kader Abdolah bleek een bekrompen… nee, ik moet zeggen, beperkte denker te zijn als het gaat om daders & slachtoffers en schuld & boete. In zijn hele verhaal kwam het woord ’slachtoffer’ niet één keer voor, laat staan het leed dat Joran de Holloway’s aandeed. “Het voelde niet goed”… “ergens deed het pijn”… “er zat iets onmenselijks in”… “dit is lelijk en ethisch verboden”. Die woorden van Kader Abdolah passen allemaal bij het gedrag van Joran, niet alleen om wat hij bekende, maar vooral ook om hòe hij over zijn daad, Natalee, de politie, zijn rechters en zelfs zijn eigen vader sprak. Maar de schrijver gebruikte ze om onze handelswijze af te keuren.

Kader Abdolah had zoveel medelijden met Joran, dat hij er van alles bij ging verzinnen om zijn gelijk te etaleren zonder kennis van zaken. Volgens hem waren er dingen gebeurd die niet mogen. “Hij heeft twee maanden lang een jongen van drank en cocaïne voorzien om hem aan het praten te krijgen.” Volstrekte onzin. “Hij koopt een vriend van de jongen om.” Ik ben niet omgekocht en was zijn vriend niet, maar een infiltrant, want bij zijn vijanden politie en justitie hield de ‘zielige’ Joran zijn kaken stevig op elkaar als de meest doorgewinterde en best geïnstrueerde crimineel.

Voor mensen die geen oog hebben voor slachtoffers is het stokpaardje ook altijd dat de dader ‘mentaal ziek’ en ‘labiel’ is. zoals Kader Abdolah de daden van Joran probeert goed te praten. Jammer dan voor het slachtoffer!!! Volgens die mensen is de hoofdzaak dat het nooit ‘normaal’ is als je een ander iets verschrikkelijks aandoet en dus moet je niet ‘veroordeeld’ worden, maar geholpen.

Maar voor die ’schulduitsluitingsgrond’, zoals de rechtsgeleerde heren het noemen, moet je echt knettergek zijn, gewoon helemaal niet meer weten wat je doet. Geen besef hebben van schuld. Zo’n totale gek, ja, die moet naar een gesticht in plaats van de cel. Maar een lieve verpleging voor misdadigers die mentaal of labiel zijn? Kijk, dan zeg ik: wat doet een dader allemaal niet mentaal met zijn slachtoffers? Nee, dan geloof ik best een beetje in vergelding. Vond ik mezelf 15 jaar geleden normaal en stabiel? Nee! Maar die straf van 11 maanden had ik wel verdiend. Die boete was goed. En het hielp ook, want ik besloot dat ik nooit meer in de schaduw van een cel wilde leven.

En hoe praat de, volgens hobbypsychiater Abdolah ‘labiele’, verdachte Joran. Laat ik eens een voorbeeld geven van mijn gesprekken met hem: “Maar ik zat alleen te lachen hè, ik heb geen coño gezegd, Patrick! Geen coooñoo!! Ik kwam daar hè, en oké en mijn rechten la la la, je hoeft niet te antwoorden. Ik heb niet eens gezegd “ik beroep me op mijn zwijgrecht.” Ik heb die agent gewoon recht in zijn ogen gekeken, ik heb daar de hele tijd gezeten, geen woord is uit mijn mond gekomen.” En toen een rechter hem voorhield dat hij niet de waarheid sprak, vertelde deze ‘labiele’ jongen mij trots hoe hij reageerde: “Ik heb helemaal niks meer te verklaren en toen zei hij (de rechter) “ik denk dat je meer weet”. Ik dacht “dit gaat slecht”. Het enige wat ik zei was: ‘sorry hoor, ik vind het erg dat u als rechter speculeert’. Om vervolgens samen met zijn advocaat na te genieten hoe goed hij dat wel niet deed.

Maar Kader Abdolah vraagt zich af hoe wij “een jongen van 20 jaar zo zwaar onder druk durven te zetten? Zelfs als hij een dader is.” Hij stelt dat dit “lelijk en ethisch verboden is, zelfs als hij de echte dader is.”

Dit beperkte denken toont gewoon aan hoe vogelvrij slachtoffers zijn. Ik zal jullie iets vertellen wat pas echt verbazingwekkend is. In onze wereld hechten we terecht veel belang aan de rechten van de mens. Er is zelfs een prachtig verdrag dat heel veel landen in de Westerse wereld hebben ondertekend: het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheid. Een gewone burger kent het belang van dat verdrag misschien niet goed, maar als ex-gedetineerde ken ik dat juist wel. Want dat verdrag is namelijk heel belangrijk en machtig. En het biedt een geweldig mooie bescherming aan verdachten en gedetineerden. Het is zelfs zo dat als in ons land justitie of de lagere rechter iets doet dat strijdig is met de regels in dat verdrag, de rechter hier onze eigen wet opzij moet zetten!

Maar U zult het niet geloven. In dat hele verdrag komt het woord ’slachtoffer’ maar één keer voor. En nu wordt het nog gekker, mensen. Die ene keer (art. 34) wordt dan niet bedoeld ‘het slachtoffer van een misdrijf’, maar juist de verdachte of dader, die door een schending van de regeltjes in dat verdrag ‘slachtoffer’ van justitie wordt. Het is viesss goed dat wij zo’n mooi verdrag hebben voor de rechten van de mens, voor de rechten van de verdachte, voor de rechten van de dader en de gedetineerde. Maar is het geen schande dat onze beschaafde samenleving nooit echt durft te werken aan de rechten van het slachtoffer? Waarom denken mensen als Kader Abdolah altijd dat de wereld niet beschaafd is, als wij met z’n allen ons eens veel meer gaan inzetten voor het slachtoffer? Wanneer komen die rechten eens in dat verdrag terecht, zodat dat ook goed is geregeld?! Er is heel veel werk aan de winkel om slachtoffers van misdrijven beter te behandelen, meer voor hen te doen, wat vaker bij hen stil te staan dan bij hoe zielig en vervelend alles wel niet is voor de daders.

Er zijn mensen die zeggen dat er eigenlijk nog niks is opgelost met deze bekentenis van Joran. Dat komt alleen omdat ze het liefst ieder laatste detail weten. Heel graag een filmpje zouden zien van alles wat er die bewuste nacht gebeurde, want dan pas is het mysterie voor hen helemaal opgelost. Natuurlijk is het interessant om het naadje van de kous te weten wie Joran nou echt heeft geholpen met het overboord gooien van Natalee. Natuurlijk is het raar wanneer je nooit meer zou horen of zijn vader ooit wordt vervolgd voor het binnensmokkelen van een telefoontje met – zoals Joran vloekte – veel te weinig beltegoed. Maar ik kan de ouders van Natalee verzekeren, na al die tijd naar Joran te hebben geluisterd, dat het lot van hun dochter is wat hij aan mij bekende. En dat nam bij deze slachtoffers hun grote onzekerheid weg en gaf hen de kans hun leven weer een beetje stabiel te maken.

Kader Abdolah eindigt zijn column met de woorden “laten we hopen dat Joran van der Sloot over alles gelogen heeft en eerder onze hulp dan onze haat nodig heeft.”

Dat is valse hoop in dubbele betekenis. Vals omdat het een schande zou zijn als iemand zo gevoelloos is voor slachtoffers, dat hij bij de politie, in zijn eigen boek, en dan nu weer zogenaamd tegen mij, blijft liegen. Vals omdat eerder de dader dan het slachtoffer hulp nodig heeft. Het klopt dat haten verkeerd is, maar bedenk wel dat een samenleving die steeds het slachtoffer negeert, vals mededogen zaait en haat oogst.